Το πανεπιστήμιο γίνεται κουφάρι (συνέντευξη της Βάσως Κιντή)

«Δεν έχουμε κηδεμόνες» διαβεβαιώνει η Βάσω Κιντή, μέλος της επιτροπής πρωτοβουλίας «Παιδεία 2015» εναντίον του νομοσχεδίου Μπαλτά. «Το πανεπιστήμιο», συνεχίζει, «γίνεται ένα όλο και πιο άσχημο κουφάρι για καταλήψεις και αγωνιστικές δράσεις, συνήθως στην υπηρεσία των κομμάτων και των ομάδων του βαθέος πανεπιστημίου, που πίσω από μια βιτρίνα κινητοποιήσεων το νέμονται».

Στην Αγγελική Σπανού

Η πρωτοβουλία «Παιδεία 2015» θα έχει συνέχεια;
Ελπίζω όχι, με την έννοια ότι ελπίζω να εκλείψουν οι λόγοι που οδήγησαν σε αυτήν. Ως πανεπιστημιακός θα ήθελα να κάνουμε απερίσπαστοι την ακαδημαϊκή μας δουλειά και να μη χρειάζεται κάθε λίγο και λιγάκι να κινητοποιούμαστε για τα αυτονόητα. Κι αυτό συμβαίνει κοντά δέκα χρόνια τώρα ασταμάτητα κυρίως λόγω της στάσης του ΣΥΡΙΖΑ στα πανεπιστήμια, που επιμένει σε αποτυχημένους αναχρονισμούς (π.χ. συνδιοίκηση με τις φοιτητικές παρατάξεις) και ιδεοληπτικές εμμονές, όπως είναι η αντίθεση στην Μπολόνια, που οδηγεί στην απομόνωση της Ελλάδας από τον ευρωπαϊκό πανεπιστημιακό χώρο. Το ενδιαφέρον αυτής της πρωτοβουλίας είναι ότι συγκεντρώνει εκπαιδευτικούς απ’ όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης και ότι συγκέντρωσε την υποστήριξη όλης της φιλοευρωπαϊκής αντιπολίτευσης. Δημιουργεί ένα μέτωπο συνεννόησης που μπορεί να είναι πολύ σημαντικό για τα θέματα της παιδείας στο μέλλον.

Τα παράλληλα σύμπαντα του υπουργείου Παιδείας (του Άγγελου Χανιώτη)

Η αναβάθμιση της θέσης του γενικού γραμματέα Ερευνας και Τεχνολογίας σε αναπληρωτή υπουργό ήταν ένα ενθαρρυντικό βήμα. Σε συνθήκες κρίσης η έρευνα και η καινοτομία, τομείς στους οποίους η Ελλάδα διαθέτει και ανθρώπινο δυναμικό και προοπτικές, αξίζουν τουλάχιστον όση προσοχή παραδοσιακά δίνεται στη ναυτιλία ή τη γεωργία. Από τη μεταπολίτευση και μετά, η έρευνα ήταν αποπαίδι της πολιτείας. Δεν έγινε προσπάθεια να χαρτογραφηθούν οι χώροι στους οποίους πραγματοποιείται· η χρηματοδότησή της ήταν ελλιπής και συχνά απρογραμμάτιστη, ενίοτε ανεξέλεγκτη και ουδέποτε ενταγμένη σε μια στρατηγική. Η τοποθέτηση στη θέση του αναπληρωτή υπουργού Ερευνας του κ. Φωτάκη, επιστήμονα με εμπειρία στο αντικείμενο, από μόνη της δεν εγγυάται αναβάθμιση της έρευνας· και αυτό όχι μόνο επειδή οι πόροι είναι περιορισμένοι, αλλά κυρίως επειδή η επιτυχία μιας ερευνητικής πολιτικής είναι άμεσα συνδεδεμένη με το καθεστώς λειτουργίας των ΑΕΙ. Σε μια χώρα με ελάχιστη βιομηχανία και λίγα αυτόνομα ερευνητικά ιδρύματα, μεγάλο μέρος της εφαρμοσμένης και σχεδόν το σύνολο της βασικής έρευνας πραγματοποιείται στα ΑΕΙ. Κατά συνέπεια, ο τρόπος οργάνωσης, διοίκησης και χρηματοδότησής τους και τα κριτήρια επιλογής και αξιολόγησης των στελεχών τους αφορούν την έρευνα.

Το Εθνικόν Κρεοπωλείον και άλλα τινά... (του Ανδρέα Τρούμπη)

Αναρωτιέμαι πού και πόσο σφάλλαμε; Πώς και γιατί, ο Λόγος υπέρ της εκσυγχρονιστικής μεταρρύθμισης στην Παιδεία υπήρξε μεν λογικά ισχυρός αλλά πρακτικά ατελέσφορος, έναντι των πολιτικών εξελίξεων; Τί είναι αυτό που κατέστησε το ακαδημαϊκά προφανές και αναγκαίον, τόσον ακατανόητο ή έστω αντιδημοφιλές ώστε να μην απολαμβάνει της ενεργού και αδιαμφισβήτητης υποστήριξης της κοινωνίας μας; Τί άραγε μπορεί να καθιστά κινητήριο δύναμη "αλλαγών" προς τον εκπαιδευτικό αναχρονισμό, την αυτοκτονική εθελοτυφλία έναντι του διεθνούς γίγνεσθαι και των προτύπων του; Τί άραγε μπορεί να επιτρέπει σε μια Χώρα του ΟΟΣΑ, να επιλέγει την "κιμωλία" έναντι του "επιδιασκόπιου", την ιδεολογική Ύβριν ότι η "αριστεία" είναι απορριπτέο/καταδιωκτέο πρόταγμα, στον 21ο και παγκοσμιοποιημένο αιώνα της Κοινωνίας της Γνώσης;

«Βαθύ» και ποιοτικό πανεπιστήμιο (του Κίμωνα Χατζημπίρου)

Δεν φοβάμαι την κρίση όσο υπάρχουν πανεπιστήμια. Η αισιοδοξία του Μπιλ Γκέιτς βασίζεται στην υψηλή ποιότητα των αμερικανικών πανεπιστημίων και στην προσδοκία ακόμα μεγαλύτερης επένδυσης στην εκπαίδευση. Ο Γουόρεν Μπάφετ τονίζει ότι οι απόφοιτοι των καλών πανεπιστημίων θα βρουν στη σταδιοδρομία τους την ευκαιρία να απολαύσουν τους καρπούς της γνώσης που απέκτησαν. Συνομιλώντας το 2009 με φοιτητές του Columbia, συμφώνησαν και οι δύο ότι «αν συνεχίσουμε να επενδύουμε στην επιστήμη και την τεχνολογία, θα ανακαλύψουμε τα εργαλεία για να χτίσουμε ένα καλύτερο μέλλον».

Πώς καταφέραμε στην Ελλάδα να ισχύει το αντίθετο; Τα πανεπιστήμια, αντί για πύλες εξόδου από την κρίση, έχουν γίνει θερμοκήπια που την καλλιεργούν. Ακρως συντηρητικοί οργανισμοί, αρνούνται να εξελιχθούν, ενώ η κοινωνία τα χρηματοδοτεί με αυξανόμενη δυσφορία. Οπισθοδρομικές κυβερνητικές πολιτικές εκκολάπτονται συνήθως στην αναχρονιστική πανεπιστημιακή πραγματικότητα. Μειοψηφίες με αυταρχικές πρακτικές ακυρώνουν την ουσία των δημοκρατικών διαδικασιών, ωθούν στα άκρα τις συντεχνιακές λογικές, ασκούν απροσχημάτιστη βία για να «περιφρουρήσουν» απεργίες, καταλήψεις και αυθαιρεσίες, διατηρούν ανεξέλεγκτα «άβατα», παρεμποδίζουν λειτουργίες, διαλύουν συνεδριάσεις, επιβάλλουν «συνδιοίκηση» με τους όρους ενός «βαθέος πανεπιστημίου» που συνιστά ανάχωμα για την ανάδειξη ποιοτικών ιδρυμάτων.

Το καμάρι των ΗΠΑ θα καταργούνταν στην Ελλάδα (της Μίνας Κατραμάτου και του Γεράσιμου Πετράτου)

Είμαστε δύο από τα 50.000 μέλη της Εταιρείας Φυσικών Επιστημών των ΗΠΑ (American Physical Society). Ο σκοπός της είναι η προαγωγή των φυσικών επιστημών «προς όφελος της κοινωνίας και της ανθρωπότητας». Η Εταιρεία έχει ανακηρύξει ορισμένα μέρη των ΗΠΑ Ιστορικές Τοποθεσίες Φυσικής (όπως η UNESCO ανακηρύττει Μνημεία Πολιτιστικής Κληρονομιάς). Οι πιο διάσημες είναι το Εθνικό Εργαστήριο του Μπέρκλεϊ, ο Γραμμικός Επιταχυντής του Στάνφορντ (όπου εργαστήκαμε για το διδακτορικό μας) και το Εθνικό Εργαστήριο του Μπρουκχέιβεν. Πάνω από 15 βραβεία Νομπέλ Φυσικής έχουν απονεμηθεί για ανακαλύψεις που έχουν γίνει σε αυτά τα ιστορικά μέρη. Οσο παράξενο και αν φαίνεται, ανάμεσα στις ιστορικές τοποθεσίες Φυσικής αυτής της Εταιρείας είναι και ένα σχολείο στην πόλη της Νέας Υόρκης, το Λύκειο των Επιστημών του Μπρονξ (The Bronx High School of Science).