Υπάρχει σωστή Πανεπιστημιακή διοίκηση χωρίς δεσμευτικά σταθερότυπα (standards) ? (του Κώστα Σοφούλη)

Είναι κοινός τόπος ότι η κατάντια των ελληνικών πανεπιστημίων αποτελεί την αναμφισβήτητη απόδειξη της αποτυχίας των διοικήσεών τους. Αναπόδραστα η όποια διοίκηση του όποιου οργανισμού κρίνεται από το αποτέλεσμα της ενάσκησης του ρόλου της. Γιαυτό και η γνωστή υπεκφυγή των πανεπιστημιακών διοικήσεων να τα ρίχνουν όλα στη κυβέρνηση ή στο κράτος είναι χωρίς σημασία. Αν ήταν έτσι ας είχαν παραιτηθεί και ας είχαν ζητήσει να μεταφερθεί η ευθύνη της διοίκησης κατ’ ευθείαν στον κατ’ αυτούς υπεύθυνο, δηλαδή το κράτος. Ακόμη και αν υπάρχει – που υπάρχει, ασφαλώς- συνενοχή του κράτους, αυτή διοχετεύεται στη λειτουργία του οργανισμού δια μέσου των διοικήσεών του. Ως κε τούτου, οι ερμηνείες για τους παράγοντες που οδήγησαν σε αυτή την κραυγαλέα αποτυχία και την μεταξύ τους κατανομή ευθυνών, αποτελεί δευτερεύον ζήτημα όταν προβάλλεται η ένσταση ότι η βασική αιτία πρέπει να αναζητηθεί στη φύση και στην μέθοδο της διοίκησης που έχει επιλεγεί γιαυτά. Με άλλα λόγια, ότι και να πει κανείς, με τέτοια διοίκηση και παρ’ όλες τις όποιες καλές προθέσεις, το ελληνικό πανεπιστήμιο θα οδηγείται από το κακό στο χειρότερο σε σύγκριση με τα ευρωπαϊκά ομοταγή ιδρύματα. Αυτό πρέπει να είναι το θεμελιώδες ζήτημα που χρειάζεται ανάλυση προεχόντως. Ας δούμε γιατί. Ας αναζητήσουμε, δηλαδή, τον πυρήνα όπου επωάζεται η αναπόφευκτη αποτυχία.

Η διοίκηση των πανεπιστημίων: Εσφαλμένη η θεμελιώδης παραδοχή (του Κώστα Σοφούλη)

Δεν είναι μόνο το Σύνταγμα, αλλά κυρίως ο νόμος Πλαίσιο 1268/82 που θεμελίωσε την τραγικά εσφαλμένη βασική παραδοχή πάνω στην οποία στήθηκε το διοικητικό σύστημα των πανεπιστημίων μας. Η νομολογία που ακολούθησε εμπέδωσε, τσιμέντωσε θα έλεγα, το σφάλμα αυτό. Έτσι έχουμε οδηγηθεί σε ένα θεσμικό αδιέξοδο που αν δεν ξεπεραστεί δεν πρόκειται ποτέ και με κανένα τρόπο να λυθεί το ζήτημα της θέσμισης ενός αποτελεσματικού συστήματος διοίκησης. Όλες οι προσπάθειες, όσο φιλότιμες και αν είναι, θα σκοντάφτουν πάντα στο εμπειρικό σφάλμα της θεμελιώδους παραδοχής. Είναι σαν χτίζουμε στην άμμο νομίζοντας ότι χτίζουμε σε βράχο. Αξίζει να δούμε ευθέως την πραγματικότητα.